Phu nu buoc vao tuoi man kinh thuong co nhung xao tron ve tam ly

Dau hieu dau tien cua thoi ky TMK chinh la su roi loan kinh nguyet: chu ki dai hoac ngan hon binh thuong, kinh nguyet ra qua it hoac qua nhieu.

Kinh nguyet roi loan la do luong hormon estrogen bat dau roi loan, buong trung nho dan ve kich thuoc dan toi cong nang rung trung dan suy thoai, noan bao trong buong trung da het, hoac neu con thi khong the phat duc hoac tiet ra progestagen, noi mac tu cung khong phat trien day len... Thoi ky nay kéo dai trong vong mot nam sau khi kinh nguyet ngung, goi la thoi ky man kinh.

Cung voi roi loan kinh nguyet, cac co quan khac cua co the cung bat dau truc trac khi buoc vao thoi ky TMK. Do luong estrogen giam nen rat nhieu co quan nhu nao, bang quang va nieu dao bi anh huong dau tien voi cac bieu hien nhu giam tri nho, kha nang dinh huong va tinh toan giam sut; bang quang va nieu dao rat de bi viem nhiem do mong hon va suc de khang giam manh.

Ngoai hormon estrogen giam, cac hormon khac nhu progestagen va testosteron cung giam, khien vu dan nho di, nhao va se xuong, da dan tro nen kho, xop, khong co tinh dan hoi, xuat hien cac vet nam mau nau, xuat hien nhieu nep nhan; mi mat va cam thuong bi chay se, toc kho, bac va rung nhieu.

Thoi ki TMK mat cung dan bi lao hoa, kho, co mang, de bi duc thuy tinh the; rang de bi viem, sau, tut loi... o giai doan TMK, do su mat dieu hoa cua cong nang he thong than kinh thuc vat cung voi su mat on dinh cua mach mau khien chi em hay bi chong mat, dau dau, met moi do mau len nao khong deu, huyet ap khong on dinh, tay chan co the bi lanh ngat do qua trinh tuoi mau kém; tinh than bat on, luon lo lang, cang thang, mat ngu; hay bi buon non, day bung, bi dai tien...

75 - 80% phu nu trong thoi ki TMK co nhung trieu chung tren, trong do co toi 10% cac trieu chung o muc nghiem trong, can duoc quan tam chua tri. Nhung nguoi nghien ruou, thuoc la, an cay va dung nhieu do kich thich, ti le gap nhung trieu chung len cao nhat, len toi tren 70%. dung thu 2 la nhung phu nu kinh nguyet khong deu, tu 40-85%. Cuoi cung nhung nguoi kinh nguyet deu dan chi 17% co trieu chung tren va thuong la nhe.

Cung voi nhung bien dong cua cac co quan trong co the, thoi ki TMK, phu nu cung trai qua nhung thay doi ve tam ly va tinh than. Thay doi thuong gap nhat chinh la lo au. Phu nu co the lo au vi bat cu ly do gi, nhung lo nhat la su thay doi ve hinh thuc nhu duoi mat xuat hien nep nhan, toc bac, nguc chay se, tang can... khien suc hap dan voi chong, nguoi tinh va voi ca xa hoi khong con nhu truoc. Chinh su lo au, cong voi nhung xao tron do thay doi noi tiet khien nhieu chi em buon vui that thuong, hoac cau gat vo co.

Ngoai lo au, rat nhieu chi con mac cam ve tri tue, ve dong gop cua minh voi xa hoi va gia dinh khong con duoc nhu truoc, khong con bang ban be, dong nghiep. Su mac cam do neu khong duoc giai toa se khien cac chi ngay cang thu minh lai, co cam giac co doc, thay cuoc song te nhat, hoai nghi ve gia tri ton tai cua minh, tu do sinh ra trang thai bi quan, tieu cuc, lo lang, u uat, de kich dong. Van de nay hay gap nhieu o phu nu lao dong tri oc, thanh dat trong su nghiep, co vi tri nhat dinh trong xa hoi.

Mot the bien doi tam ly nua o phu nu TMK la tro nen kho tinh, cau kinh, noi nhieu, hay xoi moi chuyen cua nguoi khac. Tat ca nhung thay doi tam ly noi tren se dan den nhung he luy cho suc khoe: Met moi, mat ngu, chan an, tieu hoa khong tot... nhieu nguoi tham chi con bi tang huyet ap trong thoi gian nay.

Tap the duc the thao de co suc khoe tot

Nhung nguoi tinh than on dinh thi den thoi ky TMK, trang thai tinh than cung tuong doi on dinh. Phu nu nong thon rat de vuot qua thoi ki man kinh. Nguoc lai, nhung phu nu co cuoc song sung tuc, dieu kien song tot, dia vi xa hoi va tri thuc tuong doi cao... hay bi cu soc tam ly va cu soc nay duy tri trong thoi gian tuong doi dai.

TMK la giai doan sinh ly tat yeu doi voi moi phu nu binh thuong va ai cung phai trai qua. Vi the, chi em nen chuan bi tam ly that tot khi bat dau buoc vao thoi ki nay de co the de dang vuot qua nhung kho khan bien doi cua co the va tinh than. Cac chi nen an uong du chat, tap TDTT hang ngay de co suc khoe tot; luon giu cho tinh than thoai mai, lac quan, tu duy nhe nhang de lam cham su suy thoai, kéo dai tuoi tho. Cuoc song gia dinh hanh phuc, em am se giup nguoi phu nu vuot qua thoi ky TMK de dang hon.

Trong giai doan nay, chi em can dac biet chu y toi viec tam soat mot so benh ung thu dien hinh o phu nu nhu ung thu vu, tu cung, noi mac tu cung...

Theo thong ke, 40% phu nu bi ung thu vu va ung thu phan phu chu yeu la o giai doan tien man kinh va da man kinh. Bien phap cu the de phat hien som nhat ung thu ac tinh la kiem tra suc khoe toan dien hang nam, bao gom: the trong, huyet ap, rang mieng, vu, kiem tra phu khoa. Ngoai ra, nen xét nghiem nuoc tieu, cong nang gan, mo trong mau, chup gan, phoi, tim... Cac bien phap kiem tra nay gan day da duoc pho bien, giup phat hien chinh xac khong it benh tiem an, benh nhan som duoc dieu tri.