Khu pho Phap tai Ha Noi chu yeu hinh thanh va phat trien trong thoi ky Phap thuoc, tu dau the ky 20 cho den nhung nam 1945.
Day la nhung khu vuc chu yeu danh cho tang lop cong chuc nguoi Viet va nguoi Phap o Ha Noi. Cau truc co ban cua mot khu pho chu yeu danh de o voi nhung khu biet thu rieng biet, nhung cong trinh phuc vu bo may chinh quyen nhu toa an, cong so, cua hang thuong mai...

Dau an cua qua trinh phat trien do thi

Ve cau truc, khu pho Phap dua tren mang duong o ban co. Cau truc nay kha hoan thien, do vay kho bi pha vo. Cac truc duong Dong - Tay duoc nhan manh nho cac truc Bac-Nam boi duong rong va he lon hon, duoc bo tri nhung cong trinh dau moi lam diem nhan do thi (Nha hat lon, ga Hang Co, Dai hoc Duoc, Ngan hang Nha nuoc... ). Cac truc Bac-Nam co gia tri ket noi giua cac khong gian lon voi nhau (ho Hoan Kiem, ho Thien Quang) va khu phat trien tuong lai (so voi luc do) cua Ha Noi.

o khu pho Phap, chu yeu la cac cong trinh duoc thiet ke boi cac kien truc su nguoi Phap, chiu anh huong nhieu tu phong cach kien truc thuoc dia. Ben canh do, con co nhieu biet thu, nha o song lap, tru so co quan do cac kien truc su Viet Nam thiet ke hoac co su cong tac giua cac kien truc su Viet va Phap trong qua trinh thiet ke, xay dung. Nhung chi tiet van hoa kien truc, loi song Viet cung da duoc chu y ap dung vao cac di san nay.

Vi vay, gia tri cua khu pho la phong cach kien truc Phap da duoc “nhiet doi hoa” cho Viet Nam noi chung va Ha Noi noi rieng. Day la gia tri cua ca mot quan the do thi tuong doi dong nhat ve phong cach kien truc, ve tang cao, mat do xay dung, tham chi ca loi song, thu nhap cua cu dan khu vuc nay.

GS.TS Tran Hung, Pho vien truong Vien Kien truc vi von: neu hinh dung tong the di san kien truc cua Thang Long - Ha Noi nhu mot quyen su song dong ve qua trinh phat trien doi song vat chat va van hoa tinh than cua cong dong dan cu tren dia ban Thu do, thi tong the kien truc o pho Phap la mot chuong quan trong cua cuon su nay. No danh dau mot buoc phat trien dang luu y cua tien trinh do thi hoa tren dia ban Thang Long - Ha Noi, mot buoc hoi nhap cua van hoa Ha Noi voi van hoa phuong Tay thong qua viec tiep nhan nhung cach thuc tao dung khong gian do thi va phat trien nghe thuat kien truc theo kinh nghiem cua kien truc do thi o Phap, ap dung vao dia ban Ha Noi.

GS.TS Nguyen Manh Thu, Pho chu tich Hoi dong Kien truc cua Hoi Kien truc su Viet Nam, nhan dinh: kien truc o cac khu pho Phap lan dau tien trong lich su Viet Nam da thuc hien mot nen kien truc duoc xay dung theo ban ve. No xay dung mot nen tang phat trien cho kien truc Ha Noi va cua nuoc nha. Tuy phong phu ve phong cach nhung kien truc cua cac cong trinh thoi Phap thuoc luon la mot kien truc hai hoa giua cac bo phan va chi tiet, giua con nguoi, cong trinh kien truc, via he va cay xanh. No the hien tien trinh phat trien cua do thi. No gan voi nhung yeu to khac cua tu nhien, cua lich su, cua van hoa.

Khu pho Phap duoc danh gia la tai san kien truc vo cung quan trong cua Ha Noi. Tuy nhien, den nay, viec xac lap co so phap ly cung nhu cac giai phap de cong nhan, bao ve, phat huy cac gia tri cua loai di san kien truc khu pho Phap con nhieu han che. Hon nua khu vuc nay dang dung truoc suc &ep noi tai va thach thuc cua su phat trien, neu khong duoc dinh huong, quan ly, kiem soat phat trien kip thoi se co nguy co lam mat gia tri dac trung khu vuc.

Theo cac nha nghien cuu, su thay doi mo hinh kinh te xa hoi cua Ha Noi thoi ky chien tranh cung nhu sau thoi ky doi moi da dan den su thay doi tuong doi lon cua khu pho Phap. Do thay doi chu cua cac ngoi nha biet thu, chia se khong gian biet thu, nhu cau kinh doanh cac dich vu, gia dat cao va nhu cau xay dung chung cu, tru so co quan moi... rat lon nen co nhung khu dat da bi xay xen cay, tham chi bi xoa luon cac cong trinh kien truc cu. Nhung cong trinh moi moc len co kien truc hien dai, xa la voi phong cach kien truc khu vuc nay.

Viec mat di khoang khong gian rong giua cac cong trinh do xen cay, mat di tinh dong nhat do kien truc khac biet va thay doi hinh dang biet thu do cai tao cung dan den nguy co lam mat di mot khu pho dac trung, noi ghi nhan hinh anh cua mot giai doan lich su phat trien Ha Noi.

Bao ton de gia tang gia tri

De bao ton nhung gia tri kien truc, khong gian do thi cua khu pho Phap, co nhung viec lam doi hoi su cong phu, ton k&em ve kinh phi, phuc tap trong qua trinh thuc hien. Song theo mot phan ket qua ban dau cua du an hop tac quoc te giua thanh pho Ha Noi va vung Ile De France (Phap) ve nghien cuu bao ton va phat trien khu pho Phap phia nam quan Hoan Kiem thi lai co nhung viec rat don gian, co the lam ngay, khong can den nhung khoan chi phi lon.

Ông Thierry Huan, nha nghien cuu chinh cua du an phan tich: mot so biet thu trong khu pho Phap da duoc tu nhan cai tao rat can than va chuyen doi chuc nang kha phu hop, lam khach san, nha hang. Nhung sang kien bao ton nay can duoc khuyen khich, boi se gop phan gin giu di san, dong thoi van ho tro cho qua trinh phat trien kinh te. Tuy nhien, co mot so truong hop cai tao khong duoc quan ly nen khong thu duoc ket qua kha quan. Neu co duoc mot cuon huong dan cai tao cong trinh se giup cho cac chu dau tu tu nhan biet cach lua chon vat lieu phu hop nhu nen thay mai ton bang mai ngoi, cac ket cau khung th&ep khong nen de lo ra ngoai.

Thuc te la, nhung gam mau tieu bieu trong khu pho Phap cua Ha Noi, tuong vang va cua son xanh, thuong khong duoc ton trong. Van de pho bien hon ca chinh la cac bien hieu cua cac cua hang co kich thuoc qua to, qua loe loet, doi khi che khuat toan bo mat tien cua cong trinh. Vi vay, theo nhom nghien cuu, trong quy dinh huong dan can neu rõ nhung gam mau va tong mau phu hop. Chi can mot vai quy dinh doi voi cac bien hieu cung da du de cai thien dang ke canh quan do thi.

Cung theo cac nha nghien cuu, nhung day tuong rao chay thang hang doc theo he pho la mot trong nhung n&et dac trung co ban tai cac duong pho trong khu pho Phap. Tat ca deu co dang bo tuong thap co cam hang rao sat. Nhung tuong rao nay la mot yeu to di san, tao nen khung canh dong deu va dac trung cho khu pho. Viec chinh trang cac day tuong rao can duoc nhanh chong thuc hien boi rat don gian va khong ton k&em nhung co the tao su cai thien ngay lap tuc va rõ rang doi voi cac khong gian cong cong.

Ben canh do, khu pho Phap duoc xay dung theo cac nguyen tac cua mot “thanh pho vuon”. Di san cay xanh trong khu vuc nay chu yeu duoc the hien qua cac hang cay doc hai ben pho tao thanh mot mang luoi theo o ban co giong nhu cac o pho. Nhung hang cay nay co tu thoi Phap thuoc va den nay van lien tuc duoc duy tri va bao duong voi nhieu loai cay co gia tri. Cac loai cay hai ben pho rat phong phu, nhung chiem da so van la nhung loai co tan rong nhu phuong, me, muong vang, diep, bang lang.

Theo ong Thierry Huan, cac loai cay xanh trong tai khu pho Phap da duoc lua chon rat ky luong, tao ra khung canh chung dac thu. Co nhung loai cay co re co, tao n&et rat rieng cho Ha Noi. Co nhung cay, neu o Phap, da duoc xep hang tuong tu nhu xep hang doi voi cong trinh. Cay coi cung la di san, do do, can duoc bao ton nhu la cong trinh xay dung.

GS.TS Nguyen Tan Van, Chu tich Hoi Kien truc su Viet Nam cung nhat tri rang: nghien cuu cay xanh nhu mot thanh phan cua ban sac do thi Ha Noi, mot gia tri van hoa cua khu pho Phap. Gia tri lon nhat la nghe thuat tao hinh anh cac pho bang dac trung, chung loai cay xanh. Ông Van noi: “Neu nhung hinh anh dang gia nhat cua dac trung khu pho Phap khong con nua thi gia tri cua do thi Ha Noi cung tu danh mat”.

Khong gian Ha Noi dang dan mo rong ve phia Nam va phia Tay da dat khu pho Phap nam ngay giua long Ha Noi tro thanh trung tam khu o va thuong mai cua Thu do. Vi the cua khu pho Phap dang dong vai tro moi so voi chuc nang goc va ngay cang tro nen mot khu vuc hap dan, gia tri cao ve o va buon ban cung nhu cac dich vu khach san, van phong...

Bao ton khu pho nay, mot mat la giu gin di san do thi nhung thong qua do, du lich va thuong mai se tang len, neu du khach coi do la mot diem den cua Ha Noi.

Tags: kiến trúc, khu phố, hà nội, phố pháp, phát triển, công trình, khu phố pháp, phong cách kiến, cách kiến trúc, khu vực này,