Den cac thon ban mien Tay Bac luc nay dau dau cung thay canh ban thit trau chet ret. Nguoi nong dan vung cao dang "khoc trau". Ca Tay Bac dang gong minh cuu trau.

Ruong thieu "dau co nghiep"!

Sau 5 gio dong ho ngoi tren xe khach trong cai lanh te tai, re suong mu dac quanh i ach bo tung m&et duong, chung toi cung den duoc pho huyen Vinh Quang (huyen Hoang Su Phi - Ha Giang).

Troi mua cong gio r&et va suong mu cang lam cho noi day them buon, du chi moi dau xuan. Cho huyen ngay Chu nhat leo teo vai top nguoi. Hoi chuyen may bac xe om thi duoc tra loi, dan r&et qua khong di cho duoc, voi lai "ho o nha cuu trau day!"

Con duong tu trung tam huyen vao xa vung cao Po Lo chi 6km duoc canh xe om "luong lu" h&et gia... 200.000d. Keu dat, tay xe om bao: "Ne chu la nha bao, anh lay re day. Nao, di thi mac them ao mua vao!" Di duoc 2km, duong tron nhu do mo. Chiec xe Win quay ngang. "Thoi chu xuong xe, de anh buoc xich vao lop may ra di duoc". Doi 30 phut, toi lai cung anh xe om i ach den Po Lo.

Tre em huyen Tam Duong di kiem thuc an cho trau bo, nguoi dan Ha Giang dap chan am cho trau- Anh: Thong Thien - Truong Giang

Po Lo trong gia r&et hien ra hoang tan. Ruong tro tro dat, co cung khong the moc duoc vi troi gia lanh.

Di bo 2 gio dong ho va leo nhung con doc dung dung, toi den ban Dong Diu. Den nha Phan Chan Luu, ho gia dinh vua bi chet 2 con trau do troi r&et.

Luu bao: "Ban Dong Diu ca thang nay co nhieu trau chet r&et qua. Nha minh chet 2 con, ba vo tiec cua cu khoc suot. Dan trau nha minh 7 con trong do 3 con mua duoc la vay von ngan hang day. Gio trau chet khong biet lay gi ma tra no ngan hang day. Mua vu thi sap toi roi ma trau thi khong co de cay nuong...". Ca ban Dong Diu, co tren 200 con trau cung da chet 14 con, nhieu ho gia dinh dang khon don vi no va khong co trau cay.

Chu tich xa Po Lo, anh Lu Chin Min noi voi toi: Gia r&et khien nong dan cua xa thiet hai tram be, ba con dang ganh tren vai bao kho khan, thieu trau cay k&eo, thiet hai nhieu ve kinh te cung nhu san xuat.

Den cac xa Nam Dich, Nam Ty, Ta Su Choong..., dau dau toi cung thay canh trau chet r&et, nguoi dan mien tay Hoang Su Phi, Xin Man, Quang Binh dang phai doi mat voi nguy co khung hoang vi thieu trau cay k&eo khi ma vu mau dang den gan.

Voi dia hinh hiem tro, chu yeu la ruong bac thang, viec dua may nong nghiep vao cay k&eo coi nhu vo nghia o nhieu huyen tai Ha Giang. Vay nen, con trau, con bo van dam nhiem nhiem vu quan trong nhat trong san xuat cua ba con.

Xa Nam Ty nam tren nhung dinh nui cao cua huyen Hoang Su Phi. Dinh cao nhat cao den 1.300m so voi muc nuoc bien. Chung toi den Nam Ty trong day dac cua suong nui.

Ba con nao co trau chet r&et cung mong muon, Nha nuoc co chinh sach uu dai ho tro cho dong bao, thuc hien viec gian no va cho vay von voi lai suat uu dai va thoi gian lau hon de ba con mua trau khoi phuc san xuat. Do la nhung mong uoc lon nhat voi dong bao vung cao Ha Giang luc nay.

Cuu trau chet r&et… nhu cuu hoa

Ông Nguyen Van Bao, Giam doc So NN&PTNN Ha Giang cho hay: "De tang cuong cac bien phap chong r&et cho dan gia suc, So da cu cac doan cong tac truc tiep xuong cac xa huong dan nguoi dan cach chong r&et cho trau, bo, tang cuong che chan chuong trai, cho trau uong nuoc muoi am, cho an cam, tinh bot, dot lua suoi am cho trau. Doan cong tac cung van dong nguoi dan khong chan tha trau vao ngay gia r&et..."

Nhieu nguoi dan vung cao Ha Giang da moi thay mo ve lam le cung, mong cho trau bo thoat chet - Anh; Truong Giang

Cong tac chong r&et cho trau, bo dang duoc trien khai rong khap tren dia ban toan tinh Ha Giang, de han che thap nhat nhung thiet hai do thoi tiet gay nen.

Troi van con gia r&et, nguoi nong dan cac huyen nui cao Ha Giang dang gong minh chong r&et cho trau. Ông Dan Tran Quyen truong ban Xa Phin chua chat: "Ban minh da chet hon ba chuc con trau roi. Neu troi cu r&et nhu the nay, e rang so trau con lai se khong qua duoc mua r&et dau. Dan trong ban tu bao nhau cach “cuu trau” chet r&et bang cach dot lua, cho trau an chao nong co gung, bung kin chuong trai chong gio...".

Cung nhu Ha Giang, nhieu tinh mien nui phia Bac dang chiu thiet hai nang do dot gia r&et. Tinh den chieu ngay 19/2/2008, toan tinh Lai Chau da co 2.368 con trau bo bi chet r&et. Thoi diem nay, phan lon cac gia dinh nong dan da tim dua trau bo ve nha tru r&et va con nguoi phai doi mua r&et kiem co nuoi trau. Lai Chau la tinh moi chia tach con ngheo nan, tinh ho tro 10kg gao cho nhung gia dinh ngheo co trau, bo bi chet. Khi co so lieu thong ke day du, tinh cung se ho tro mot trieu dong cho nhung gia dinh co trau bo bi chet.

Chua bao gio nguoi dan Lao Cai phai ganh chiu dot r&et ky luc ve thoi gian (hon mot thang) va cuong do (toi -3oC), 4 dot bang tuyet tu dau mua dong, trong do bang tuyet phu day toi 20cm trong 3 ngay lien (tu 12-15/2) o Sa Pa. Lao Cai cung dang gong minh vuot len gia r&et…

"Dau co nghiep" gio chi con lai the nay! - Anh: Truong Giang

De co thuc an chong r&et cho trau bo, nganh nong nghiep Lao Cai da khuyen khich to chuc cac “cho co” di dong, mang co tu vung thap len vung cao.

“Cho cui ve rung”, cau thanh ngu ai cung hieu nhu “mien rung khong thieu cui”, mien rung cung khong hiem co, nhung dot r&et dam r&et hai k&eo dai ky luc, nghich ly ay dang xay ra. Lao Cai xuat hien nhieu “cho co” o ngay thanh pho, thi tran vung thap. Nhieu khi nguoi ban nguoi mua tap nap hon ca cho rau, de cuu trau bo khoi chet doi.

Nam giua ron r&et, Sa Pa la huyen phai chiu su tan pha cua thien tai ghe gom nhat. Rom, cay ngo kho, cay chuoi du tru het ca, vi r&et buot k&eo dai, dong bao dan toc Mong phai bo ca hoi le cung rung, cong viec dong ang de di kiem co. Ban dau con gan nha, sau cu di xa mai. Doc quoc lo 4D tu Sa Pa xuong Lao Cai, suot quang duong dai hon 30 cay so, tung top thanh nien, tre em lung suc kiem co, khong con mot bui lau, bui chit nguyen ven.

Anh Chao Van Sinh, o xa Lao Chai - Sa Pa dung chiec xe may cu phanh phach di xuong tan Coc San, sat thanh pho Lao Cai, xa nha den gan 40 cay so, de kiem nhung ngon lau, la chit con sot lai. Chong choi duoc hon chuc hom, kiet suc vi kiem co, anh nay sang kien thue tre em dia phuong kiem co giup, chiu mat tien de cuu 4 con trau cua nha qua dot r&et khac nghiet.

Co cung khong song noi

Ông Tran Van Long, 60 tuoi, “vua” trong co voi o xa Bao Nhai, huyen vung cao Bac Ha phan nan: "May chuc nam roi, toi chua thay nam nao r&et ghe gom nhu nam nay, den co trong vuon nha, tren dat bai ven suoi mau mo the ma con h&eo quan, khong nay noi choi, noi gi den tren rung nui cao!".

Dung chuong tranh r&et cho dan trau tai Lao Cai- Anh: La Van Tuat

Nam sao co cua gia dinh ong Long trong tren dat bai ven con suoi gan nha, du duoc danh vong vun goc can than cung van tham den, im lim suot thang, khong mot mam xanh. De co co cho dan trau, bo hon chuc con an, hang ngay ca nha ong phai di doc quoc lo 70 kiem tung lon co du cac loai, mien la co mau xanh. Ông bao, hon mot thang di kiem co trong r&et muot, cuc hon di cay ruong.

Ai cung bao, Bao Nhai la xa vung thap cua Lao Cai co con khong moc noi, huong ho cac xa vung cao. Vu r&et nhung nam truoc, chi hiem co ngon nhu co la tre, co mat, co voi nhung van con co lac, co dai, lau lach de co cai cho trau bo an. Mua r&et nam nay khoc liet, lai kem suong muoi, tu dau mua dong den nay da lien tiep xay ra bon dot bang gia o nhung vung nui cao cac huyen Sa Pa, Bat Xat, Muong Khuong, Bac Ha. Co chet lui het.

Ngay ca sim mua, lau lach, cay chit khoe la the ma cung trui lui, kho ca bui vi r&et buot, ru guc tung dam. Rung bi bao nhan tham thuc vat, rong hoac, chi con cay than go gio canh gay khang khiu len troi, bat luc. Dat lam nghiep cua Lao Cai chiem toi 80% dien tich toan tinh, the ma thieu co, nhung tiec thay do la su that.

Nong dan Sa Pa phai ve tan Coc San kiem co - Anh: Pham Duc

Huyen vung cao Si Ma Cai nam tren cao nguyen da, rung tro trui, toan cay lup xup. Dat dai can coi, toan da, lai thieu nuoc nen huyen chu truong trong co voi de nuoi gia suc. Si Ma Cai co phong trao va dien tich trong co voi lon nhat tinh, tuong la yen tri, the ma lao dao vi r&et buot k&eo dai. De cuu trau bo khoi doi chet, nhieu gia dinh bo het moi cong viec, di bo, di xe may xuong tan vung thap huyen Bac Ha bon mot co dem ve.

Den cac thon ban mien Tay Bac luc nay dau dau cung thay canh ban thit trau chet r&et. Nguoi nong dan vung cao dang "khoc trau". Ca Tay Bac dang chong troi voi cai r&et, dang huy dong moi nguon luc cuu trau.

Va tren nhieu neo duong, chung toi lai gap hinh anh nhung nguoi phu nu, nhung dua tre dang “khoc trau”. Ho "khoc" vi mot mua vu khon kho dang de nang len doi vai gay trong gia r&et mien rung…

Tags: trâu bò, hà giang, cho trâu, chết rét, vùng cao, trâu chết, trâu chết rét, người nông dân, đang khóc trâu, đang gồng mình,