Ngay cac chuyen gia cung phai thua nhan con rat nhieu dieu ma con nguoi chua hieu ve hoat dong bay, va do la ly do vi sao dong vat gioi hon nhieu so voi cac may bay tot nhat cua chung ta.

Chang han:

Mot chiec phan luc Blackbird bay voi toc do gan 2.000 dam/gio vuot qua 32 lan chieu dai co the no trong moi giay. Nhung cung thoi gian do, mot con chim bo cau binh thuong co the bay qua 75 lan chieu dai co the.

Toc do xoay tron cua mot chiec may bay A-4 Skyhawk la khoang 720 do moi giay, so voi toc do cuon minh 5.000 do cua chim nhan.

Mot vai may bay quan su co the chiu dung duoc luc hap dan tu 8 den 10 G (luc hap dan trai dat bang 1G). Nhieu loai chim chiu duoc luc hap dan lon hon 10G va co the den 14G.

Con neu noi ve do linh hoat va hieu qua trong khong trung, chim, doi va con trung de dang danh bai nhung chiec may bay. Cac nha nghien cuu hy vong viec tim hieu dong vat chi tiet hon mot ngay nao do se tiet lo cac bi mat ve kha nang bay cua chung.

Bat chuoc dong vat

Gan nhu tat ca dong vat tren khong trung deu vo canh de bay. Khi con nguoi lan dau tien mo den viec cat minh khoi mat dat, nhieu nguoi co y nghi tu nhien la bat chuoc chim va tao ra nhung chiec canh co the vo duoc.

Vao the ky 13, triet gia - thay tu dong Francis Roger Bacon da de xuat y tuong ve mot dong co vo canh, va trong the ky 15, Leonardo DaVinci da phac thao nhung dong co bay voi canh vo duoc.

Nhung nhung no luc dau tien de bay nhu dong vat da that bai. Voi mot phuong tien cho theo trong luong cua mot nguoi, toc do vo canh can tao ra luc nang can thiet, va yeu cau do la mot tro ngai khong the vuot qua.

Mai den khi nguoi ta thu su dung nhung chiec canh co dinh, va theo nguyen ly khi dong hoc don gian hon nhieu, con nguoi moi thuc su cat minh len khoi mat dat.

Nhung chuyen bay dau tien cua con nguoi lien quan den tau luon, va noi tieng nhat la mot khi cau chay bang hoi nuoc vao nam 1852.

Nam 1903, anh em nha Wright da thuc hien chuyen bay co nguoi lai dau tien, chay bang dong co, su dung mot he thong gom cac canh co dinh vao than may bay. Ke tu thanh cong cua ho, hau het may bay cho nguoi deu theo nguyen tac canh co dinh.

"Vi hoat dong vo canh tu nhien rat phuc tap, no rat kho de bat chuoc", Sergey Shkarayev, mot giao su ve hang khong vu tru tai Dai hoc Arizona (My), cho biet.

"Nguoi ta nhan ra rang se de dang giai quyet hon nhieu voi nhung canh co dinh, giong nhu chim van lam khi chung luon. Nhung ban van can mot dong co day. Chim khong co banh, cung chang co dong co day. Con nguoi da di den mot san pham ket hop giua mot dong co day va bo canh co dinh. Va do la ly do khien anh em nha Wright thanh cong".

Nhung chiec may bay ti hon

Mac du nhung chiec Boeing 747 phuc vu chung ta rat tot, song khong phai la khong con han che voi nhung chiec may bay co canh co dinh nhu vay.

"Voi nhung chiec canh vo, chung toi hinh dung chung co nhieu loi the hon so voi canh co dinh, chang han kha nang quay ngoat dot ngot nhu o chim ruoi", Shkarayev noi.

Canh vo cung cho ph&ep cac sinh vat lo lung o mot vi tri, bay o toc do cuc thap va phan ung mem deo hon voi nhung thay doi cua dieu kien moi truong nhu gio xoan, mua va tuyet. Nhung kha nang linh hoat do cho ph&ep chim va con trung bay ngay ca khi canh da bi gay.

Shkarayev da thiet ke nhung chiec may bay mini co canh vo, voi sai canh chi hon chuc cm va co the duoc dieu khien tu dong. Nhung chiec may bay nay duoc quan doi tim kiem va co the co ung dung thuong mai lan khoa hoc.

De tao ra dong co tot hon, Shkarayev da chup anh chim va thiet ke nhung mo hinh may tinh de hieu nguyen ly khi dong hoc cua chung.

Ông phat hien thay khi chim va con trung bay, chung thay doi hinh dang canh lien tuc de thich ung voi dieu kien moi truong. Nhung nguyen tac vat ly cua nhung su thay doi nay rat phuc tap.

"Kha nang linh hoat nay that dang them muon", ong noi.

Peter Ifju, mot giao su ve co khi va dong co may bay tai Dai hoc Florida, thi cho rang "con rat lau chung ta moi co the tra loi duoc mot so cau hoi lon ve kha nang bay cua dong vat".

"Ve mat vat ly, dong vat lam gi trong khong khi de co the tao ra luc nang hieu qua den vay? Chung ta co the nhin thay nhung gi chung dang lam, nhung lai khong hieu cach ma chung tuong tac voi khong khi".

o muc do so khai, ong noi, chim boi trong khong khi giong nhu con nguoi boi trong nuoc. Khi boi, chung ta day nuoc ra xa de tao ra suc day ve phia truoc va nang len, trong khi co gang tao ra cang it luc can cang tot.

"Chim cung co cach xu ly tuong tu", ong noi.

Dong vat luon co loi the so voi may moc, chang han kha nang su dung he thong than kinh de danh gia nhung thay doi tinh te cua moi truong va dieu chinh hoat dong bay theo do.

"Chung ta khong chi co gang copy tu nhien, co nhung dieu thien nhien lam, chung ta don gian la khong the lam duoc. Chung ta chi co gang hieu ve tu nhien, va ap dung cho ky thuat co khi", mot chuyen gia noi.

Tags: máy bay, những chiếc, có thể, động cơ, cố định, động vật, cánh cố định, những chiếc máy, những chiếc cánh, và côn trùng,